
De officiële naam van de Oud-Katholieke Kerk is: Rooms-Katholieke Kerk van de Oud Bisschoppelijke Cleresie.
Dit 'oud' wil zeggen: de oude katholieken. Zij pretenderen namelijk de rechtstreekse voortzetting van de vóór-reformatorische katholieke Nederlandse landskerk te zijn. Vandaar ook de naam: Oud-Bisschoppelijke Cleresie, d.w.z. de clerus die de oude bisschoppen trouw bleef.
De Oud-Katholieke kerk kent een bisschoppelijk-synodale structuur en vormt een gemeenschap, waarin ambtsdragers en gemeenteleden gelijke rechten hebben.
Mannen en vrouwen zijn voluit betrokken bij vormen van bestuur, bij allerlei werk dat gedaan wordt vanwege de kerk, bij de verkiezing van bisschoppen en de aanstelling van priesters en diakenen.
De parochies zenden afgevaardigden naar de synode en het bestuur van de kerk is collegiaal en bestaat naast de bisschoppen uit een aantal voorgedragen en gekozen gemeenteleden en geestelijken.
De kerk kent geen verplicht priestercelibaat, dus ze staat haar geestelijken toe een huwelijk aan te gaan.
In de Oud-Katholieke kerk van Nederland is het ambt van diaken en van priester sinds enkele jaren opengesteld voor mannen én vrouwen.
De Oud-Katholieke kerk legt de nadruk op de kern van het geloven en wil de organisatie en het rechtsleven van de kerk eenvoudig houden. Niet alles is vastgelegd of geboden. Nadruk ligt op het samen-zijn en samen-doen, wat overeenstemt met de geest van het evangelie.
De Oud-Katholieke kerk kent daarnaast nauwelijks of geen eigen belijdenisgeschriften met een bindend karakter daar ze de volle nadruk legt op het geloof van de éne heilige katholieke en apostolische Kerk.
Ondanks alle waardering voor het eigen kerkelijk leven en het verlangen om zelfstandig te kunnen voortbestaan, erkennen oud-katholieken de verplichting tot oecumene. De bisschoppenverklaring van 1889 vermeldde reeds een oproep om te zoeken naar wat verbindt en samenbrengt en alles te vermijden wat onnodig scheiding teweegbrengt.
De Oud-Katholieke Kerk neemt o.a. deel aan de Conferentie van Europese Kerken (CEC). In 2001 heeft deze Conferentie een handvest samengesteld: Charta Oecumenica.
Verder maakt zij deel uit van de Raad van Kerken in Nederland.
In januari 2004 werd een advies gepubliceerd inzake de verhouding tussen de Oud-Katholieke Kerk en de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland. Dit rapport kreeg de titel mee "Het gezamenlijk erfgoed in vreugde delen" en is op deze site beschikbaar.
Met de Anglicaanse Kerken bestaat een bijzondere band. Deze dateert vanaf het begin van de twintigste eeuw. Zo werd in 1931 een wederzijdse erkenning van ambt en sacramenten vastgelegd.
Deze volledige kerkelijke gemeenschap (full-communion), was meestal zichtbaar bij wijdingen van bisschoppen en wederzijdse uitnodigingen voor synodes e.d.
De laatste jaren krijgt deze een meer praktische gestalte in de aanzetten tot samenwerking op lokale terreinen. Verder wordt deze zoveel mogelijk op Europees niveau gestimuleerd.
Bron: "Opgewekt geloven", een brochure van de Oud-Katholieke Kerk.